Kitap İncelemesi
Mucizeler ve Merak: İsa'nın Tarihsel Gizemi
Elaine Pagels tarafından
Doubleday: 336 sayfa, 30 $
Sitemizde bağlantılı kitaplar satın alırsanız, Times bir komisyon kazanabilir Bookshop.orgücretleri bağımsız kitapçıları destekleyen.
Yaklaşık yirmi yıldır Elaine Pagels, “Neden din?” Sorusuyla güreşti. 15 yaşındayken, evangelist Billy Graham'ın sözleriyle elektriklenen Candlestick Park'ta binlerce arasında buldu. Teoloji bilgini büyülendi, “Gözyaşlarıyla üstesinden gel… Tanrı'yı o gün kurtarılan tüm ruhlar için övüyor.” O anda tekrar doğan Pagels, dikkat çekici “Mucizeler ve Merak: İsa'nın Tarihi Gizemi” nde yazıyor, “Hayal gücümde büyük alanlar açtı. Hayatımı değiştirdi.”
Pagels'in Protestan Hıristiyanlıkla olan sevgi ilişkisi sadece bir yıl sürerken, İsa ile ilgili hikayelerin ısrar ettiği “güçlü tepkiler” konusundaki merakı; Bu yanıtı sorgulamak onun hayatının işi oldu. Şimdi 82, Prenseton'da bir Din Profesörüdür ve burada kırk yıldan fazla bir süredir öğretiyor. Olağanüstü kariyeri boyunca “Şeytan Orijimi” gibi geniş dikkatli kitaplar yazdı, MacArthur “Genius” hibesi ve Ulusal Beşeri Bilimler Madalyası aldı ve hem Ulusal Kitap Ödülü hem de Ulusal Kitap Eleştirmenleri Çemberi Ödülü'nü kazandı. Fakat İsa, İncil bursunda ülkenin önde gelen yetkililerinden birine hala bir muamma olarak kaldı.
İncil'i hiç incelemeyen bir Katolik olarak, ilk başta İsa'nın hayatına bu derin daldırmanın benim için özel bir ilgisi olabileceğine şüpheliydim. İsa gençliğimde belirsiz bir varlıktı, ama kiliseye gitmeyi bıraktıktan sonra o kapı kapandı. Katoliklik şüphesiz beni şefkat ve sosyal adalet ödülüne götürdü, ama bunu asla İsa'nın ilk izlenimlerime özel olarak bağlamamıştım. Belki de bir revisit düzenliydi. İçeri giriyorum.
Bu aydınlatıcı ve temel çalışmalardaki bazı pasajlar zor. Pagels, İncil'in her versiyonuyla – en belirsiz bile – konuşur ve bunlardan adli titizlikle geçer. Bir dedektif gibi, her zaman İsa'nın kökenli hikayesi hakkında çelişkili İnciller arıyor. Ama takılmaya değer: Bölümler ortaya çıktıkça arsa kalınlaşıyor.
Birincisi, İncil'in hiçbir yerinde İsa'nın fiziksel tanımları olmadığı ortaya çıkıyor. Neye benzediğine dair hiçbir fikrimiz yok, yani sanatta ve başka yerlerde daha sonraki tüm temsilleri tamamen hayal ediliyor. İnanılmaz bir şekilde, şimdi “İncil” olarak adlandırılan anlatıların hiçbiri İsa'nın yaşamında yazılmadı. Aksine, ölümünden onlarca yıl sonra, muhtemelen onunla hiç tanışmamış ama kelimeyi yaymak isteyen öğretilerinin öğrencileri tarafından anonim olarak kaleme alınmışlardı. Matthew, Mark, Luke ve John, daha sonra, İsa'nın iç çevresindeki erkeklerden türetilen güvenilirlik kazandırmak için eklenen isimlerdi. Bu ve diğer birçok külçeler İncil çalışmasına yeni gelen olarak benim için vahiydi.
Pagels ayrıca İncil'in “müjde” olarak okunamayacağına dikkat çekiyor. Başka bir deyişle, “tutkulu bir manifestodan daha az biyografi, kırsal bir geçmişe sahip bir genç adamın aniden ilahi güç için nasıl bir yıldırım çubuğu olduğunu gösteriyor”. İncil'in her versiyonunun, İsa'nın şecere, bakire doğum, aslında Tanrı'nın Oğlu olup olmadığı ve hatta tam anlamıyla ölümden ya da “dirilişinden” ulaşıp çıkmadığı, çarmıha gerilmesinden sonra bazı takipçilerine bir vizyon şeklinde geldi. İncil yazarları, Pagels'in sonuçları, doğrulukla daha az ilgileniyorlardı ve İsa'nın Tanrı ve Kurtarıcı Oğlu olarak farkındalığını genişletmeye daha fazla odaklandı: İncil'in “tarihsel olayları, onları benzetmeler, yorumlar ve mucizevi anlarla sembolik dilde anlatan mucizevi anlarla iç içe geçerken rapor ettiğini” gözlemliyor.
İsa'nın dedektörlerinden bazıları – ve en sadık takipçilerinden bazıları bile – İsa'nın gerçekten Mesih olsaydı, İsrail'i Roma işgalcilerinden teslim edemediğini veya ölmeden önce “Tanrı'nın Krallığı yakında geldiğini” söyledi. Ölümünden iki kuşaktan sonra, şüpheler en dindarlar arasında bile devam etti: “Gerçek bir peygamber olsaydı,” diye merak ettiler, “Mesajı neden başarısız oldu?” Yahuda Roma yönetimi altında kaldı; Zulüm ve barbarlık hüküm sürdü.
Bir öğretmen ve bir aktivist olarak İsa, bazı hesaplarla şiddetli, gizli, değişken ve sabırsızdı. Diğerleri, cüzamlılar arasında karışan ve fakirleri ve hastaları Tanrı'nın çocukları olarak gören “diğer yanağını çevirmemizi” çağıran “merhametli Mesih” i vurguladılar: “bu dünyada 'ilk' olanların – önde gelen ve güçlü – kendilerini Tanrı'nın krallığında son bulabilirler.” Pagels, tüm insanların eşit olduğu kavramının Mesih'ten kaynaklandığını ve nihayetinde 2000 yıl boyunca Hıristiyanlığın tüm dini geleneklerin en yaygın olmasına ve dünya nüfusunun üçte birinin Hıristiyan olarak tanımlandığını iddia ediyor.
Gerçek bir inanan olun ya da olmasanız da, bir kişinin sözlerinin ve eylemlerinin – ve o bireyin etrafındaki hikaye anlatımının – dünyanın her köşesinde toplumun ve kültürün tüm alemlerinde yankılanmaya devam edebileceğini fark etmek mucizevi bir şey değildir. İsa'nın öğretilerinin nasıl yorumlandığı, şiddeti haklı çıkarmak, barışı ve nezaketi yükseltmek ya da William Blake'ten Salvador Dali ve Martin Scorsese'ye kadar uzanan sanatçılara ilham vermek.
“Mucizeler ve Muciz” in son sayfalarına geldiğimde, Hıristiyanlığın kökenleri hakkında başladığımdan çok daha fazla şey bildiğimde, İsa'nın gizeminin derinleştiğini fark ettim. Belki de böyle olması gerekiyordu. Fakat hikayenin ahlakı açıktır: Mesih'in hikayesi, karanlıktan ortaya çıkan ikonik bir umut hikayesidir.
“İsa akla gelebilecek en kötü kaderi yaşadıktan sonra,” diye yazıyor Pagels, “güvenilir bir arkadaş tarafından ihanete uğramış, herkes tarafından terk edilmiş, yanlış suçlanan, işkence görmüş ve acımasızca halka açık olarak idam edilmektedir, görkemli yeni bir hayata yükselir.” Karizmatik bir 1. yüzyıl hahamının, “insan ırkının her üyesinin kutsal bir değeri olduğu anlamına geldiği” için Yaratılış Yaratılış mitini yorumladığı, Pagels, “hala sosyal ve politik yaşamımızla iddianame ve ilham olarak yankılanıyor” diye gözlemliyor.
Nihayetinde, Pagels'in anlamının, din ile daha az ilgisi olduğunu ve umutsuzlukla karşı karşıya kalma ve aşma şeklimizle ilgisi olduğunu öne sürüyor. “Beni büyüleyen şey,” dedi, “sadece kitabımın çözülmeye çalıştığı tarihsel gizemler değil, bu hikayelerde parlayan manevi güç.”
Mucizeler ve Merak: İsa'nın Tarihsel Gizemi
Elaine Pagels tarafından
Doubleday: 336 sayfa, 30 $
Sitemizde bağlantılı kitaplar satın alırsanız, Times bir komisyon kazanabilir Bookshop.orgücretleri bağımsız kitapçıları destekleyen.
Yaklaşık yirmi yıldır Elaine Pagels, “Neden din?” Sorusuyla güreşti. 15 yaşındayken, evangelist Billy Graham'ın sözleriyle elektriklenen Candlestick Park'ta binlerce arasında buldu. Teoloji bilgini büyülendi, “Gözyaşlarıyla üstesinden gel… Tanrı'yı o gün kurtarılan tüm ruhlar için övüyor.” O anda tekrar doğan Pagels, dikkat çekici “Mucizeler ve Merak: İsa'nın Tarihi Gizemi” nde yazıyor, “Hayal gücümde büyük alanlar açtı. Hayatımı değiştirdi.”
Pagels'in Protestan Hıristiyanlıkla olan sevgi ilişkisi sadece bir yıl sürerken, İsa ile ilgili hikayelerin ısrar ettiği “güçlü tepkiler” konusundaki merakı; Bu yanıtı sorgulamak onun hayatının işi oldu. Şimdi 82, Prenseton'da bir Din Profesörüdür ve burada kırk yıldan fazla bir süredir öğretiyor. Olağanüstü kariyeri boyunca “Şeytan Orijimi” gibi geniş dikkatli kitaplar yazdı, MacArthur “Genius” hibesi ve Ulusal Beşeri Bilimler Madalyası aldı ve hem Ulusal Kitap Ödülü hem de Ulusal Kitap Eleştirmenleri Çemberi Ödülü'nü kazandı. Fakat İsa, İncil bursunda ülkenin önde gelen yetkililerinden birine hala bir muamma olarak kaldı.
İncil'i hiç incelemeyen bir Katolik olarak, ilk başta İsa'nın hayatına bu derin daldırmanın benim için özel bir ilgisi olabileceğine şüpheliydim. İsa gençliğimde belirsiz bir varlıktı, ama kiliseye gitmeyi bıraktıktan sonra o kapı kapandı. Katoliklik şüphesiz beni şefkat ve sosyal adalet ödülüne götürdü, ama bunu asla İsa'nın ilk izlenimlerime özel olarak bağlamamıştım. Belki de bir revisit düzenliydi. İçeri giriyorum.
Bu aydınlatıcı ve temel çalışmalardaki bazı pasajlar zor. Pagels, İncil'in her versiyonuyla – en belirsiz bile – konuşur ve bunlardan adli titizlikle geçer. Bir dedektif gibi, her zaman İsa'nın kökenli hikayesi hakkında çelişkili İnciller arıyor. Ama takılmaya değer: Bölümler ortaya çıktıkça arsa kalınlaşıyor.
Birincisi, İncil'in hiçbir yerinde İsa'nın fiziksel tanımları olmadığı ortaya çıkıyor. Neye benzediğine dair hiçbir fikrimiz yok, yani sanatta ve başka yerlerde daha sonraki tüm temsilleri tamamen hayal ediliyor. İnanılmaz bir şekilde, şimdi “İncil” olarak adlandırılan anlatıların hiçbiri İsa'nın yaşamında yazılmadı. Aksine, ölümünden onlarca yıl sonra, muhtemelen onunla hiç tanışmamış ama kelimeyi yaymak isteyen öğretilerinin öğrencileri tarafından anonim olarak kaleme alınmışlardı. Matthew, Mark, Luke ve John, daha sonra, İsa'nın iç çevresindeki erkeklerden türetilen güvenilirlik kazandırmak için eklenen isimlerdi. Bu ve diğer birçok külçeler İncil çalışmasına yeni gelen olarak benim için vahiydi.
Pagels ayrıca İncil'in “müjde” olarak okunamayacağına dikkat çekiyor. Başka bir deyişle, “tutkulu bir manifestodan daha az biyografi, kırsal bir geçmişe sahip bir genç adamın aniden ilahi güç için nasıl bir yıldırım çubuğu olduğunu gösteriyor”. İncil'in her versiyonunun, İsa'nın şecere, bakire doğum, aslında Tanrı'nın Oğlu olup olmadığı ve hatta tam anlamıyla ölümden ya da “dirilişinden” ulaşıp çıkmadığı, çarmıha gerilmesinden sonra bazı takipçilerine bir vizyon şeklinde geldi. İncil yazarları, Pagels'in sonuçları, doğrulukla daha az ilgileniyorlardı ve İsa'nın Tanrı ve Kurtarıcı Oğlu olarak farkındalığını genişletmeye daha fazla odaklandı: İncil'in “tarihsel olayları, onları benzetmeler, yorumlar ve mucizevi anlarla sembolik dilde anlatan mucizevi anlarla iç içe geçerken rapor ettiğini” gözlemliyor.
İsa'nın dedektörlerinden bazıları – ve en sadık takipçilerinden bazıları bile – İsa'nın gerçekten Mesih olsaydı, İsrail'i Roma işgalcilerinden teslim edemediğini veya ölmeden önce “Tanrı'nın Krallığı yakında geldiğini” söyledi. Ölümünden iki kuşaktan sonra, şüpheler en dindarlar arasında bile devam etti: “Gerçek bir peygamber olsaydı,” diye merak ettiler, “Mesajı neden başarısız oldu?” Yahuda Roma yönetimi altında kaldı; Zulüm ve barbarlık hüküm sürdü.
Bir öğretmen ve bir aktivist olarak İsa, bazı hesaplarla şiddetli, gizli, değişken ve sabırsızdı. Diğerleri, cüzamlılar arasında karışan ve fakirleri ve hastaları Tanrı'nın çocukları olarak gören “diğer yanağını çevirmemizi” çağıran “merhametli Mesih” i vurguladılar: “bu dünyada 'ilk' olanların – önde gelen ve güçlü – kendilerini Tanrı'nın krallığında son bulabilirler.” Pagels, tüm insanların eşit olduğu kavramının Mesih'ten kaynaklandığını ve nihayetinde 2000 yıl boyunca Hıristiyanlığın tüm dini geleneklerin en yaygın olmasına ve dünya nüfusunun üçte birinin Hıristiyan olarak tanımlandığını iddia ediyor.
Gerçek bir inanan olun ya da olmasanız da, bir kişinin sözlerinin ve eylemlerinin – ve o bireyin etrafındaki hikaye anlatımının – dünyanın her köşesinde toplumun ve kültürün tüm alemlerinde yankılanmaya devam edebileceğini fark etmek mucizevi bir şey değildir. İsa'nın öğretilerinin nasıl yorumlandığı, şiddeti haklı çıkarmak, barışı ve nezaketi yükseltmek ya da William Blake'ten Salvador Dali ve Martin Scorsese'ye kadar uzanan sanatçılara ilham vermek.
“Mucizeler ve Muciz” in son sayfalarına geldiğimde, Hıristiyanlığın kökenleri hakkında başladığımdan çok daha fazla şey bildiğimde, İsa'nın gizeminin derinleştiğini fark ettim. Belki de böyle olması gerekiyordu. Fakat hikayenin ahlakı açıktır: Mesih'in hikayesi, karanlıktan ortaya çıkan ikonik bir umut hikayesidir.
“İsa akla gelebilecek en kötü kaderi yaşadıktan sonra,” diye yazıyor Pagels, “güvenilir bir arkadaş tarafından ihanete uğramış, herkes tarafından terk edilmiş, yanlış suçlanan, işkence görmüş ve acımasızca halka açık olarak idam edilmektedir, görkemli yeni bir hayata yükselir.” Karizmatik bir 1. yüzyıl hahamının, “insan ırkının her üyesinin kutsal bir değeri olduğu anlamına geldiği” için Yaratılış Yaratılış mitini yorumladığı, Pagels, “hala sosyal ve politik yaşamımızla iddianame ve ilham olarak yankılanıyor” diye gözlemliyor.
Nihayetinde, Pagels'in anlamının, din ile daha az ilgisi olduğunu ve umutsuzlukla karşı karşıya kalma ve aşma şeklimizle ilgisi olduğunu öne sürüyor. “Beni büyüleyen şey,” dedi, “sadece kitabımın çözülmeye çalıştığı tarihsel gizemler değil, bu hikayelerde parlayan manevi güç.”
