Zaman
New member
Pozitivist Ne Demek Hukuk?
Hukuk pozitivizmi, hukukun kaynağının yalnızca yazılı kurallar ve yetkili merciler tarafından belirlenen normlar olduğunu savunan bir hukuk anlayışıdır. Bu anlayışa göre hukuk, ahlak, din veya doğa gibi dışsal unsurlardan bağımsızdır. Hukuk pozitivizmi, hukukun nesnel ve öngörülebilir olmasını sağlamaya çalışırken, hukuk kurallarının içeriği üzerinde ahlaki veya etik değerlendirmeler yapmaz.
Hukuk Pozitivizminin Temel İlkeleri
Hukuk pozitivizminin temel ilkeleri şu şekildedir:
1. **Hukuk ve Ahlak Ayrılığı:** Pozitivistler, hukukun ahlaktan bağımsız olduğunu savunurlar. Bir kuralın ahlaki olup olmaması, onun hukuk olup olmadığını belirlemez.
2. **Yetki Kaynağına Dayanma:** Hukukun geçerliliği, meşru bir otorite tarafından oluşturulmasına bağlıdır.
3. **Yazılı Kuralların Önemi:** Hukuk, yazılı kurallar ve mevzuatlar ile belirlenir ve uygulanır.
4. **Hukukun Nesnelliği:** Hukuk, bireylerin subjektif yorumlarına veya ahlaki değerlerine göre değil, belirli kurallar çerçevesinde uygulanır.
Hukuk Pozitivizminin Önde Gelen Temsilcileri
Hukuk pozitivizminin önemli temsilcileri arasında şunlar bulunmaktadır:
- **John Austin (1790-1859):** Hukuku, egemenin emirleri olarak tanımlamıştır. Hukukun, belirli bir otorite tarafından yaptırımlarla desteklenmesi gerektiğini savunmuştur.
- **Hans Kelsen (1881-1973):** "Saf Hukuk Teorisi"ni geliştirmiştir. Kelsen'e göre hukuk, hiyerarşik bir yapıya sahiptir ve hukukun geçerliliği normlar arasındaki ilişkiye dayanır.
- **H.L.A. Hart (1907-1992):** Hukuk sistemlerini "birincil" ve "ikincil" kurallar olarak ayırmıştır. Ona göre hukuk, yalnızca emirlerden ibaret değil, aynı zamanda toplum tarafından kabul gören kurallar bütünüdür.
Hukuk Pozitivizmi ve Doğal Hukuk Arasındaki Farklar
Hukuk pozitivizmi, doğal hukuk teorisiyle sıklıkla karşılaştırılır. İşte temel farklar:
- **Doğal Hukuk:** Hukukun kaynağının doğadan, ahlaktan veya tanrısal buyruklardan geldiğini savunur. Hukukun, adalet gibi etik prensiplere dayanması gerektiğini öne sürer.
- **Hukuk Pozitivizmi:** Hukukun kaynağını yazılı kurallar ve yetkili otoriteler olarak belirler. Hukuku ahlaktan bağımsız değerlendirir.
Hukuk Pozitivizminin Avantajları ve Dezavantajları
**Avantajları:**
- Hukukun öngörülebilir olmasını sağlar.
- Hukuki güvenliği artırır.
- Hukukun uygulanmasında subjektif değerlendirmeleri en aza indirir.
**Dezavantajları:**
- Hukukun adalet ve etik değerlerden bağımsız olması eleştirilebilir.
- Mevzuatın insan haklarına veya evrensel adalet anlayışına aykırı olması durumunda, hukukun eleştirisiz uygulanması sorun yaratabilir.
- Hukuki kurallar değişse bile, toplumun vicdanına uygun olmayabilir.
Hukuk Pozitivizmi Günümüzde Nasıl Yorumlanıyor?
Hukuk pozitivizmi, modern hukuk sistemlerinde hala etkili bir düşünce akımıdır. Özellikle anayasal devletlerde, hukuk kurallarının belirli bir sistem içinde oluşturulması ve uygulanması, hukuk pozitivizminin etkisini göstermektedir. Ancak günümüzde, hukukun yalnızca kurallardan ibaret olmadığı ve adalet kavramının da göz önüne alınması gerektiği görüşü giderek daha fazla kabul görmektedir.
Hukuk Pozitivizmi ile İlgili Sık Sorulan Sorular
1. Hukuk pozitivizmi nedir?
Hukuk pozitivizmi, hukukun yalnızca yazılı kurallara ve yetkili mercilere dayanması gerektiğini savunan bir hukuk teorisidir.
2. Hukuk pozitivizmi ahlakı reddeder mi?
Hukuk pozitivizmi ahlakı tamamen reddetmez, ancak hukukun geçerliliğini belirlerken ahlaki ölçütleri dikkate almaz.
3. Hukuk pozitivizmi adaletsiz yasaları savunur mu?
Hukuk pozitivizmi, yasaların geçerliliğini meşru otoriteye dayandırdığı için, yasaların adil olup olmadığı konusunda değerlendirme yapmaz. Ancak bu, hukukçuların ve toplumun yasaları sorgulamayacağı anlamına gelmez.
4. Günümüz hukuk sistemleri hukuk pozitivizmine mi dayanır?
Modern hukuk sistemleri büyük ölçüde hukuk pozitivizmine dayanmaktadır. Anayasal devletler, yazılı kurallar ve hukuk normları çerçevesinde hareket eder.
5. Hukuk pozitivizminin eleştirileri nelerdir?
Hukuk pozitivizmi, hukuku ahlaktan bağımsız gördüğü için eleştirilir. Bazı düşünürler, hukukun yalnızca kurallar bütünü olamayacağını, adalet kavramının da dikkate alınması gerektiğini savunur.
Sonuç
Hukuk pozitivizmi, modern hukuk anlayışının temel taşlarından biridir. Hukukun belirli kurallar çerçevesinde uygulanmasını ve öngörülebilir olmasını sağlar. Ancak, adalet ve etik değerler göz ardı edilirse, hukuk sistemleri toplumda meşruiyet sorunları yaşayabilir. Bu nedenle, günümüzde hukukçular hem hukuk pozitivizmini hem de adalet ve insan hakları gibi kavramları birlikte değerlendirmektedir.
Hukuk pozitivizmi, hukukun kaynağının yalnızca yazılı kurallar ve yetkili merciler tarafından belirlenen normlar olduğunu savunan bir hukuk anlayışıdır. Bu anlayışa göre hukuk, ahlak, din veya doğa gibi dışsal unsurlardan bağımsızdır. Hukuk pozitivizmi, hukukun nesnel ve öngörülebilir olmasını sağlamaya çalışırken, hukuk kurallarının içeriği üzerinde ahlaki veya etik değerlendirmeler yapmaz.
Hukuk Pozitivizminin Temel İlkeleri
Hukuk pozitivizminin temel ilkeleri şu şekildedir:
1. **Hukuk ve Ahlak Ayrılığı:** Pozitivistler, hukukun ahlaktan bağımsız olduğunu savunurlar. Bir kuralın ahlaki olup olmaması, onun hukuk olup olmadığını belirlemez.
2. **Yetki Kaynağına Dayanma:** Hukukun geçerliliği, meşru bir otorite tarafından oluşturulmasına bağlıdır.
3. **Yazılı Kuralların Önemi:** Hukuk, yazılı kurallar ve mevzuatlar ile belirlenir ve uygulanır.
4. **Hukukun Nesnelliği:** Hukuk, bireylerin subjektif yorumlarına veya ahlaki değerlerine göre değil, belirli kurallar çerçevesinde uygulanır.
Hukuk Pozitivizminin Önde Gelen Temsilcileri
Hukuk pozitivizminin önemli temsilcileri arasında şunlar bulunmaktadır:
- **John Austin (1790-1859):** Hukuku, egemenin emirleri olarak tanımlamıştır. Hukukun, belirli bir otorite tarafından yaptırımlarla desteklenmesi gerektiğini savunmuştur.
- **Hans Kelsen (1881-1973):** "Saf Hukuk Teorisi"ni geliştirmiştir. Kelsen'e göre hukuk, hiyerarşik bir yapıya sahiptir ve hukukun geçerliliği normlar arasındaki ilişkiye dayanır.
- **H.L.A. Hart (1907-1992):** Hukuk sistemlerini "birincil" ve "ikincil" kurallar olarak ayırmıştır. Ona göre hukuk, yalnızca emirlerden ibaret değil, aynı zamanda toplum tarafından kabul gören kurallar bütünüdür.
Hukuk Pozitivizmi ve Doğal Hukuk Arasındaki Farklar
Hukuk pozitivizmi, doğal hukuk teorisiyle sıklıkla karşılaştırılır. İşte temel farklar:
- **Doğal Hukuk:** Hukukun kaynağının doğadan, ahlaktan veya tanrısal buyruklardan geldiğini savunur. Hukukun, adalet gibi etik prensiplere dayanması gerektiğini öne sürer.
- **Hukuk Pozitivizmi:** Hukukun kaynağını yazılı kurallar ve yetkili otoriteler olarak belirler. Hukuku ahlaktan bağımsız değerlendirir.
Hukuk Pozitivizminin Avantajları ve Dezavantajları
**Avantajları:**
- Hukukun öngörülebilir olmasını sağlar.
- Hukuki güvenliği artırır.
- Hukukun uygulanmasında subjektif değerlendirmeleri en aza indirir.
**Dezavantajları:**
- Hukukun adalet ve etik değerlerden bağımsız olması eleştirilebilir.
- Mevzuatın insan haklarına veya evrensel adalet anlayışına aykırı olması durumunda, hukukun eleştirisiz uygulanması sorun yaratabilir.
- Hukuki kurallar değişse bile, toplumun vicdanına uygun olmayabilir.
Hukuk Pozitivizmi Günümüzde Nasıl Yorumlanıyor?
Hukuk pozitivizmi, modern hukuk sistemlerinde hala etkili bir düşünce akımıdır. Özellikle anayasal devletlerde, hukuk kurallarının belirli bir sistem içinde oluşturulması ve uygulanması, hukuk pozitivizminin etkisini göstermektedir. Ancak günümüzde, hukukun yalnızca kurallardan ibaret olmadığı ve adalet kavramının da göz önüne alınması gerektiği görüşü giderek daha fazla kabul görmektedir.
Hukuk Pozitivizmi ile İlgili Sık Sorulan Sorular
1. Hukuk pozitivizmi nedir?
Hukuk pozitivizmi, hukukun yalnızca yazılı kurallara ve yetkili mercilere dayanması gerektiğini savunan bir hukuk teorisidir.
2. Hukuk pozitivizmi ahlakı reddeder mi?
Hukuk pozitivizmi ahlakı tamamen reddetmez, ancak hukukun geçerliliğini belirlerken ahlaki ölçütleri dikkate almaz.
3. Hukuk pozitivizmi adaletsiz yasaları savunur mu?
Hukuk pozitivizmi, yasaların geçerliliğini meşru otoriteye dayandırdığı için, yasaların adil olup olmadığı konusunda değerlendirme yapmaz. Ancak bu, hukukçuların ve toplumun yasaları sorgulamayacağı anlamına gelmez.
4. Günümüz hukuk sistemleri hukuk pozitivizmine mi dayanır?
Modern hukuk sistemleri büyük ölçüde hukuk pozitivizmine dayanmaktadır. Anayasal devletler, yazılı kurallar ve hukuk normları çerçevesinde hareket eder.
5. Hukuk pozitivizminin eleştirileri nelerdir?
Hukuk pozitivizmi, hukuku ahlaktan bağımsız gördüğü için eleştirilir. Bazı düşünürler, hukukun yalnızca kurallar bütünü olamayacağını, adalet kavramının da dikkate alınması gerektiğini savunur.
Sonuç
Hukuk pozitivizmi, modern hukuk anlayışının temel taşlarından biridir. Hukukun belirli kurallar çerçevesinde uygulanmasını ve öngörülebilir olmasını sağlar. Ancak, adalet ve etik değerler göz ardı edilirse, hukuk sistemleri toplumda meşruiyet sorunları yaşayabilir. Bu nedenle, günümüzde hukukçular hem hukuk pozitivizmini hem de adalet ve insan hakları gibi kavramları birlikte değerlendirmektedir.
