Hep Güler Özel Ders Merkezi

Özel Derslerle Online Dil Öğren. Öğretmen Videolarını ve Profillerini Gör, Yorumlarını Oku. Öğretmenlerimizle Tanış: Profil & Yorumları Karşılaştır.

Alvaro Enrigue’nin Aztek Meksika’sını anlatan romanı “İmparatorlukları Düşledin”

Gözden geçirmek

İmparatorlukları Düşledin

kaydeden Álvaro Enrigue
Çeviren: Natasha Wimmer
Nehirbaşı: 240 sayfa, 28 dolar

Sitemizde bağlantısı verilen kitapları satın alırsanız Haberler, şu adresten komisyon kazanabilir: Bookshop.orgücretleri bağımsız kitapçıları destekleyen.

Birkaç ay önce sosyal medya kullanıcıları Emily Wilson’ın “İlyada” çevirisini duyunca internette bir kargaşa yaşandı; bazı okuyucular çevirinin fazla modern olduğundan yakınırken, diğerleri bunun eski bir hikayeyi yeniden canlandırdığına inanıyordu. Çeviri bazen çirkin boyutlara varan hain bir çabadır: İzlanda’daki “Drakula” kaynak materyalden tamamen farklıdır ve Terry Prachett’in eserlerinin Almanca baskısı bir zamanlar izinsiz bir reklam çorbası eki içeriyordu.

Yani Álvaro Enrigue’nin İspanyollarla Azteklerin karşılaşmasını konu alan romanını ismini merak ettiğim için aldım. İspanyolca’da kitabın adı “Tu sueño imperios han sido”; barok güzelliğe sahip bir şiirden alınan bir dize, “hayalinizdeki imparatorluklar öyleydi” anlamına geliyor. İngilizce tercümesi, Yoda’ya daha az benzeyen ve kulağıma farklı bir şeye dönüşen “You Dreamed of Empires” başlığını taşıyor.

Bu nedenle, zaten çeviri ve iletişimin yanı sıra her ikisinin de sınırlarını düşünerek “İmparatorlukları Düşledin”e yolculuk ettim ve bunun ileri görüşlü bir zihniyet olduğu ortaya çıktı: Roman bu ikilem üzerinde duruyor.

Hernán Cortés ile İmparator Motecuhzoma Xocoyotzin’in veya Moctezuma’nın (hiçbir zaman “n” harfiyle gösterilen Montezuma değil) buluşması, iki yabancı türün buluşmasına benziyordu. Bu medeniyetler çatışmasının galipleri olan İspanyollar, daha sonra kendilerini üstün rakipler olarak taçlandıran anlatılar yazacaklardı. Enrigue bize modern duyarlılıklarımızdan çok uzak iki toplum sunuyor; bunlardan biri -Aztek imparatorluğu- çoğu zaman kalitesiz bir şekilde yeniden üretilmiş, karmaşıklığı ortadan kaldırılmış.

Bu karmaşıklık bizimle geçmiş arasında duruyor. Örneğin, yukarıdaki paragrafta tanınma kolaylığı için “Aztek” kelimesini kullandım, ancak Enrigue’nin romanının da açıkça ortaya koyduğu gibi, “Aztek İmparatorluğu” diye bir şey yoktu – bu terim İspanyolların gelişinden yüzyıllar sonra icat edildi. . Bunun yerine Cortés, üçü güçlü bir konfederasyon olan Üçlü İttifak’a katılan şehir devletlerinden oluşan bir koleksiyona girdi. Bu üç şehrin mücevheri Tenochtitlan, Tenochca tarafından yönetiliyordu ve Moctezuma’nın krallığıydı.

Meksika’da geçmiş asla bitmez ve kin yüzyıllar boyunca taşınır. Cortés’in tercümanı ve metresi/kölesine gönderme yapan Malinche adı işte bu şekilde kendinden nefretle eşanlamlı hale geldi ve biz hâlâ Tlaxcalteca’ları İspanyollarla ittifak kurarak Meksika’yı yok etmekle suçluyoruz. “Düşmanımın düşmanı dostumdur” aksiyomunun evrensel bir anlamı olduğunu bir kenara bırakın. Tlaxcalteca’lar, Purépecha’lar ve diğer birçok grubun Üçlü İttifak’a pek sevgisi yoktu, Tıpkı Madrid’in Paris’i sırf aynı kıtayı paylaştıkları için sevmemesi gibi.

Cortés’in iki tercümanı vardı: Yukarıda adı geçen Malinche – köle olarak satılmış ve Nahuatl ve Maya dili konuşabilen Olutla, günümüzde Veracruz’dan bir kadın – ve yine köleleştirilmiş ve Maya dilini konuşmayı öğrenmiş, gemi kazası geçirmiş bir İspanyol keşiş olan Gerónimo de Aguilar. Temelde bir telefon oyunu oynayan ikili, İspanyolca’dan Maya’ya, Maya’dan Nahuatl’a kadar tercüme yaptı ve bu süreçte Moctezuma ve müttefiklerine haraç ödemekten bıkmış büyük bir Yerli vasal grubunu etkiledi.

Bu olaylar dizisinin karmaşıklığı pek çok yazarın gözünü korkutmuş olabilir; onu doğru bir şekilde tasvir etmek, anlaşılır kılmak yeterince zor. Birisi araştırmasını yapmış olsa bile – ve Enrigue bunu takdire şayan bir şekilde iyi yaptı – hikaye kolaylıkla hantal ve abartılı, naftalinli bir kostüm dramasına dönüşebilir. Enrigue’nin dehası, okurları bu karmaşık rahipler, paralı askerler, savaşçılar ve prensesler düğümüne yaklaştırırken bir yandan da bir tutam acı mizah katma becerisinde yatıyor.

Moctezuma’nın sarayına rastlayan İspanyollar, kurban edilen insan kanına bulanmış rahiplerin kokusu karşısında dehşete düşerken, Moctezuma’nın özenle temizlenen saray mensupları, adamların dışkı ve köpek kokusundan şikayetçi oluyor. Rahiplerin, Söz Yağmurunu Gevşeten ve Birkaç Gün Sürebilen Çiçekler ve Arılar Gibi Olmayalım diye Şarkıları Yöneten Kişi gibi sonu gelmez isimleri vardır. İmparator günlerini mantar yiyerek, huysuz, büyümüş bir genç gibi yabancıların atlarına göz dikerek geçiriyor. Cortés, sanki tercümanının bir uzantısıymış gibi saray mensuplarının ona “El Malinche” dediklerinin farkında değil, tam tersi değil. Sonuçta anladıkları onun sözleri, kendisinin değil. Çevirmen Natasha Wimmer tüm bu tuhaflıkları ustaca yakalıyor.

Bu komedi aynı zamanda karanlık bir komedi. Cortés ve adamları, vicdan azabı duymadan tecavüz eden, yağmalayan ve cinayet işleyen sert paralı askerlerdir. Kaotik ve tehlikeli bir dünyadan geliyorlar, çaresizlik ve zulmün bir karışımıyla hayatta kalıyorlar. Görkemli, düzenli Tenochtitlan şehri ilk bakışta daha nazik görünebilir, ancak burası aynı zamanda muhalefetini ezen bir imparatorluktur. Moctezuma, protokol ihlalleri nedeniyle saray mensuplarını idam eden ve bir at olmadığı için bütün bir krallığı kaybedebilecek kaprisli bir hükümdardır. Sahip olunacak kahramanlar yok ve La Malinche gibi kadınlar ve imparatorun kız kardeşi, medeniyetleri koruma veya yok etme gücüne sahip bu adamların aptallıklarını görebilen birkaç kişi arasında yer alıyor.

Eminim bazı insanlar Enrigue’nin kurgusal sunumundan şikayet edeceklerdir. Evet, bu döneme ilişkin bilgisi titizdir. Yine de cömert davranıyor, anakronizmlere izin veriyor, üstkurmaca anlatılar ekliyor ve bunu yaparken çok iyi vakit geçiriyor gibi görünüyor. Öte yandan, dır-dir kurgu ve Moctezuma’nın Cortés’e söylediği kelimeleri tam olarak bilmiyoruz. Bunların hepsi bir hayal gücü egzersizi.

Sonuçta çeviride bazı anlamlar hep kaybolur ama bu şekilde olmadıysa olması gerekirdi.

Moreno-Garcia, “Gümüş Nitrat” ve “Meksika Gotiği” kitaplarının yazarıdır.

Alvaro Enrigue’nin Aztek Meksika’sını anlatan romanı “İmparatorlukları Düşledin”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön
kadıköy escort ataşehir escort sweet bonanza oyna gebze escort anadolu yakası escort şişli escort halkalı escort avrupa yakası escort şişli escort avcılar escort esenyurt escort beylikdüzü escort mecidiyeköy escort istanbul escort şirinevler escort avcılar escort
mecidiyeköy escort ankara escort deneme bonusu veren siteler mamigeek.com

Reklam ve İletişim:  Whatsapp:  262 606 0 726  Skype:  live:2dedd6a4f1da91be
Yasal Uyarı: Blog Sitemiz; 5651 Sayılı Kanun kapsamında BTK tarafından onaylı Yer Sağlayıcı'dır. Sitemiz ve içerisinde bulunan tüm içerikler taslak halindedir, kesinliği kanıtlanmış bilgiler değildir. Sitemiz kar amacı gütmez, ücretsiz bilgi paylaşımı yapan bir websitesi olarak yayın hayatına başlayacaktır. Hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu düşündüğünüz içeriği  [email protected]  adresi ile iletişime geçerek bildirebilirsiniz. Yasal süre içerisinde ilgili içerikler sitemizden kaldırılacaktır.